به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در ۲۱ فوریه ۲۰۲۵، شرکت صنایع هوافضای ترکیه موسوم به توساش (TUSAŞ) ویدئویی منتشر کرد که در آن سه پروتوتایپ از جنگنده ملی تای کان (TAI KAAN) با کدهای P۰ و P۱ و P۲ دیده میشوند. انتشار این تصاویر دقیقا دو سال پس از نخستین پرواز کان انجام شده و نشان میدهد که برنامه از مرحله یک نمونه اولیه نمایشی عبور کرده و وارد فاز آزمایشهای ساختاریافته شده است؛ مرحلهای که معمولا نقطه عطف پروژههای پیچیده هوافضا محسوب میشود.
از یک نمونه نمایشی تا ناوگان آزمایشی
ویدئوی منتشر شده در X (توییتر سابق)، سه پیکربندی متفاوت از کان را به تصویر میکشد و روند تکامل این پروژه را در قالب یک ناوگان آزمایشی نشان میدهد. در حالی که نخستین پرواز در فوریه ۲۰۲۴ بیشتر جنبه اثبات قابلیت اولیه داشت، اکنون تمرکز بر توسعه تدریجی سامانهها و گسترش محدوده پروازی است.
در این ویدئو، P۰ بهعنوان نخستین پرنده آزمایشی معرفی میشود که مسئول ارزیابی رفتار آیرودینامیکی بوده است. سپس دوربین به خط مونتاژ میرود؛ جایی که P۲ در مراحل ساخت روی جیگها قرار دارد و بیانگر اجرای همزمان چند مسیر تولیدی است. اما بخش اصلی ویدئو به P۱ اختصاص دارد؛ نمونهای که قرار است نخستین پرواز خود را در سال ۲۰۲۶ انجام دهد و تمرکز آن بر آزمون سامانههای یکپارچه خواهد بود.
بازنگری در طراحی بدنه و موتور
پروتوتایپ P۱ تقریبا بهطور کامل مونتاژ شده و با پوشش نمایش داده میشود. این نمونه همچنان از دو موتور General Electric مدل F۱۱۰ استفاده میکند.
در مقایسه با P۰، چند تغییر قابل مشاهده است. ورودیهای هوا کمی به عقب منتقل و بزرگتر شدهاند که میتواند به بهبود جریان هوا و افزایش فضای داخلی کمک کند. خطوط بدنه و پنلها نیز زاویهدارتر شدهاند تا مدیریت سطح مقطع راداری در باند بهینهتر شود. بخش میانی بدنه عریضتر طراحی شده که احتمالا برای جای دادن تجهیزات اویونیکی، سامانههای خنککننده و مخازن سوخت اضافی در نظر گرفته شده است.
در بدنه شاهد هندسه ذوزنقهای و زوایای تیزتر هستیم که یادآور برخی ویژگیهای F-۲۲ رپتور است و بهبود کنترل در زوایای حمله بالا را هدف قرار میدهد.
حرکت به سوی یکپارچهسازی سنسورهای پیشرفته
تصاویر P۱ نشان میدهند که این نمونه به مجموعهای از حسگرهای پیشرفته نزدیک به پیکربندی عملیاتی مجهز شده است. در جلوی کابین، جایگاه سامانه جستجو و ردیابی فروسرخ موسوم به Karat دیده میشود که امکان کشف اهداف بدون انتشار امواج راداری را فراهم میکند.
در زیر دماغه نیز محفظهای برای سامانه الکترواپتیکال Toygun تعبیه شده که توسط Aselsan توسعه یافته است. این سامانه قابلیت تصویربرداری حرارتی، فاصلهیابی لیزری و رهگیری هدف را برای ماموریتهای هوا به زمین و هوا به هوا فراهم میکند. حضور این تجهیزات نشان میدهد که برنامه از مرحله آزمونهای پایه به سمت ارزیابی تلفیق دادههای حسگری حرکت کرده است.
تقسیم نقشها در برنامه آزمایشی
در چارچوب تست و آزمایش، هر پروتوتایپ ماموریت مشخصی دارد. P۰ بر ارزیابی سازه و رفتار پروازی متمرکز بوده است. P۱ قرار است اعتبارسنجی اویونیک، نرمافزارهای ماموریتی و مخازن داخلی تسلیحات را دنبال کند. P۲ نیز برای آزمونهای خستگی سازه و سازگاری الکترومغناطیسی در نظر گرفته شده است.
بر اساس نقشه راه اعلام شده، ساخت نمونههای بیشتری تا P۶ پیشبینی شده و در مراحل بعدی، استفاده از موتور بومی TF-۳۵۰۰۰ نیز مدنظر قرار دارد.
جایگاه عملیاتی و پیامدهای راهبردی
کان بهعنوان یک جنگنده دوموتوره پنهانکار با ماموریت چندمنظوره طراحی شده است. در سناریوهای عملیاتی، این هواپیما قرار است در کنار پهپادهایی مانند TAI ANKA-۳ و Bayraktar Kızılelma عمل کرده و نقش هدایت و مدیریت ماموریت را ایفا کند.
توسعه همزمان چند پیشنمونه و پیشبرد موازی ساخت، آزمون زمینی و پروازی، نشاندهنده ورود برنامه به مرحلهای صنعتیتر است. در صورت تحقق اهداف اعلام شده، این پروژه میتواند جایگزینی برای ناوگان قدیمی F-۱۶ Fighting Falcon فراهم کند و جایگاه ترکیه را در میان کشورهای دارای فناوری ساخت جنگندههای نسل جدید تقویت کند.
منبع: armyrecognition
۲۲۷۳۲۲
